Gmina Bielawy

Sołectwa: Bielawy, Bielawska Wieś, Bogumin, Borów, Borówek, Brzozów, Chruślin, Drogusza, Emilianów, Gaj, Gosławice, Helin, Janinów, Leśniczówka, Łazin, Marianów, Marywil, Stare Orenice, Oszkowice, Piaski Bankowe, Stare Piaski, Piotrowice, Przezwiska, Psary, Rulice, Seligi, Skubiki, Sobota, Sobocka Wieś, Traby, Trzaskowice, Walewice, Waliszew Dworski, Stary Waliszew, Wojewodza, Wola Gosławska, Zakrzew, Zgoda, Żdżary.

Gmina Bielawy jest najdalej wysuniętą na zachód jednostką samorządową Powiatu Łowickiego. W gminie dominuje gospodarka rolnicza. Przeważają gospodarstwa indywidualne. W uprawach dominują zboża, ziemniaki, rzepak, warzywa gruntowe, mięta pieprzowa, a w produkcji zwierzęcej hodowla żywca wieprzowego i produkcja mleka. Dużą rolę odgrywa tu hodowla ryb.

Gmina Bielawy odznacza się interesującymi walorami przyrodniczymi i antropogenicznymi. Wśród tych pierwszych należy wymienić kilkanaście pomników przyrody (drzewa i głaz narzutowy). Występują one głównie w zabytkowych parkach dworskich oraz w otoczeniu kościołów i cmentarzy. Zabytkowe parki rozrzucone są po całym terenie gminy. Na krajobraz tych obszarów duży wpływ mają doliny rzek Mrogi i Bzury. W dolinie rzeki Bzury istnieje obszar chronionego krajobrazu.

Historyczne uwarunkowania spowodowały, iż znajdziemy na tym terenie liczne siedziby takich rodów, jak: Walewskich, Sobockich, Grabskich, Zawiszów, Grabowskich czy Grabińskich. Do najatrakcyjniejszych obiektów zabytkowych zaliczyć można: klasycystyczny pałac w Walewicach - miejsce rozsławione przez romans Marii Walewskiej z Napoleonem Bonaparte, neogotycki zamek w Sobocie, gdzie urodził się Artur Zawisza Czarny (1809) oraz dwór w Borowie - miejsce urodzenia Władysława Grabskiego (1874), premiera II RP, ministra skarbu i rolnictwa, znanego z przeprowadzenia reformy walutowej w okresie międzywojennym. Liczną także grupę wśród zabytków stanowią kościoły. Pośród murowanych znajdziemy przykłady gotycko-renesansowych (Sobota, Chruślin) oraz tzw. gotyku mazowieckiego (Bielawy). Wewnątrz tego ostatniego znajduje się najstarsza na Mazowszu płyta nagrobna z piaskowca (1462r.). Drewniane obiekty sakralne (XVII-XVIIIw.) znajdują się w Oszkowicach, Waliszewie i Sobocie. Wraz z otoczeniem i wyposażeniem stanowią interesujące przykłady architektury kościelnej.

W części południowo-wschodniej gminy występują liczne miejsca martyrologii, odnoszące się głównie do wydarzeń z I wojny światowej oraz wojny obronnej we wrześniu 1939 r. (pomnik 17 Pułku Ułanów Wielkopolskich w Walewicach). Zachowały się również przykłady budownictwa gospodarczego (np. krochmalnia w Walewicach czy spichlerz w Sobocie - oba z p. XVIIIw.), a w niektórych wsiach występuje jeszcze zabudowa drewniana z elementami kultury księżackiej (Chruślin, Wojewodza, Seligi, Borów).

Nie zawiodą się także amatorzy myślistwa oraz wędkarstwa. Wędkarze mają do dyspozycji, liczne rzeki i rzeczki wraz z łowiskami komercyjnymi na stawach hodowlanych (Walewice, Psary, Gosławice-Janinów, Borów). Ponadto stawy hodowlane (ich powierzchnia ogólna w gminie wynosi 657 ha) są ostoją i miejscem odpoczynku licznych i rzadkich ptaków, dlatego odwiedzają je osoby zajmujące się ornitologią zawodowo i amatorsko.